صحت اين وجه است ، يعنى طلوع و غروب خورشيد نسبت بافقى كه تو در آن هستى مناط تكليف تو است . و از اينكه در آيهء فوق مشارق و مغارب نسبت به زمين داده شده است - آنچه از پيش گفتيم تأييد ميگردد كه : طلوع و غروب در اثر حركت وضعى زمين پديد ميگردد ، نه آنكه خورشيد بدور زمين در گردش باشد ، گرچه خورشيد را نيز حركاتيست ، كه از جمله در 25 روز يك بار بدور خود به همان سمت مىپيچد كه زمين بدور خورشيد در گردش است . در آيهء ديگر مشارق و مغارب بدون قيد به زمين ياد شده است ، چنان كه فرمايد : فَلا أُقْسِمُ بِرَبِّ الْمَشارِقِ وَ الْمَغارِبِ إِنَّا لَقادِرُونَ [ المعارج 40 ] . در اين آيه چنان كه محتمل است مقصود مشارق و مغارب زمينى باشد ، اين احتمال هم ميرود كه مشارق و مغارب تمامى كراتى كه مشرق و مغرب دارند مراد باشد ، و دور نيست كه آيهء : رَبُّ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ ما بَيْنَهُما وَ رَبُّ الْمَشارِقِ [ صافات 5 ] . احتمال دوم را تأييد كند - زيرا قبل از ذكر مشارق ، آسمانها و زمين ذكر شده و طبعا مشارق نيز مربوط بهر دو خواهد بود . چراغ بيدارى ( خورشيد ) و چراغ خواب ( ماه ) كه مسخر اراده پروردگارند : قال تعالى : وَ الشَّمْسَ وَ الْقَمَرَ وَ النُّجُومَ مُسَخَّراتٍ بِأَمْرِهِ [ الاعراف 54 ] . و وَ سَخَّرَ لَكُمُ الشَّمْسَ وَ الْقَمَرَ دائِبَيْنِ وَ سَخَّرَ لَكُمُ اللَّيْلَ وَ النَّهارَ [ ابراهيم 33 ] . و وَ سَخَّرَ الشَّمْسَ وَ الْقَمَرَ كُلٌّ يَجْرِي لِأَجَلٍ مُسَمًّى [ زمر 5 - لقمان 29 - فاطر 13 - رعد 2 ] .